TAIRIXCOSTA BLANCA
Konsultacja
Krótka informacja · Wiadomości ze świata

Sąd ONZ po raz pierwszy uznał państwo winnym ludobójstwa

Data źródła
Opublikowano na Tairix
Pałac Pokoju w Hadze, siedziba Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (ilustracja)
Pałac Pokoju w Hadze, siedziba Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (ilustracja) · Zdjęcie: Steven Lek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości ONZ w Hadze orzekł 19 listopada, że Mjanma dopuściła się w 2017 roku ludobójstwa na muzułmańskiej mniejszości Rohingja. To pierwszy wyrok trybunału, który przypisuje odpowiedzialność za ludobójstwo samemu państwu. Wyrok jest ostateczny i nie podlega zaskarżeniu.

Odczytanie trwało około trzech godzin. Prezes trybunału, japoński prawnik Yuji Iwasawa, przedstawił ustalenia: wojsko i inne organy państwa Mjanma celowo zabijały Rohingja, wyrządzały im poważne szkody fizyczne i psychiczne oraz stosowały środki mające zapobiec narodzinom w tej grupie. Mjanma nie zapobiegła też ludobójstwu ani nie ukarała winnych. Według RTVE decyzję podjęto dziewięcioma głosami przeciw sześciu.

Obóz uchodźców Rohingja Kutupalong w Bangladeszu (zdjęcie archiwalne)
Obóz uchodźców Rohingja Kutupalong w Bangladeszu (zdjęcie archiwalne) · Zdjęcie: John Owens (VOA) / Wikimedia Commons, Public domain

📍 Co wydarzyło się w 2017 roku

Rohingja to muzułmańska mniejszość w stanie Arakan (Rakhine) na zachodzie Mjanmy; państwo nigdy nie uznało ich za obywateli. W 2017 roku armia przeprowadziła tam tak zwane „operacje oczyszczania”, przedstawiając je jako walkę z rebeliantami z ugrupowania ARSA. Według szacunków przytaczanych przez trybunał zginęło około 10 tysięcy osób, a około 700 tysięcy uciekło do sąsiedniego Bangladeszu. Prawie 400 wiosek na północy stanu, około 40% wszystkich, zostało częściowo lub całkowicie zniszczonych, a na zrównanych buldożerami terenach powstały później obiekty wojskowe i nowe osiedla.

📍 Dlaczego wyrok jest historyczny

Sprawę wniosła w 2019 roku Gambia na podstawie Konwencji ONZ w sprawie ludobójstwa z 1948 roku. Dotąd trybunał nigdy nie uznał samego państwa za sprawcę ludobójstwa: w 2007 roku orzekł, że Serbia nie popełniła ludobójstwa w Srebrenicy, ale naruszyła konwencję, bo mu nie zapobiegła, a w 2015 roku oddalił wzajemne pozwy Chorwacji i Serbii. Sekretarz generalny ONZ António Guterres nazwał wyrok „mocnym uznaniem ofiar ludobójstwa Rohingja” i potwierdzeniem, że bezkarność za takie czyny jest niedopuszczalna. Zdaniem RTVE wyrok może wpłynąć także na inne sprawy, w tym na pozew RPA przeciwko Izraelowi.

📍 Czego trybunał żąda od Mjanmy

Mjanma musi uchwalić przepisy w pełni wykonujące konwencję, wszcząć postępowania wobec wszystkich podejrzanych i ukarać winnych, dać gwarancje niepowtórzenia się zbrodni, umożliwić Rohingja bezpieczny i dobrowolny powrót do domów oraz łączenie rodzin, a także wypłacić odszkodowania. Wysokość i zasady odszkodowań trybunał ustali w kolejnym etapie, a w ciągu dwóch lat Mjanma ma przedstawić sprawozdanie z podjętych działań. Według danych agencji ONZ ds. uchodźców przytaczanych przez RTVE poza krajem żyje dziś ponad 1,6 mln Rohingja, w tym ponad 1,2 mln w 33 obozach w okolicach Cox’s Bazar w Bangladeszu.

📍 Co dalej

Wyrok jest ostateczny i wiążący dla stron, ale trybunał nie ma własnej policji: jak przypomina RTVE, realne konsekwencje dla sprawcy zależą od woli politycznej Rady Bezpieczeństwa i Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Równolegle Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze bada zbrodnie wobec Rohingja jako sprawę deportacji; w listopadzie 2024 roku jego prokuratura wystąpiła o nakaz aresztowania przywódcy junty wojskowej Mjanmy Min Aung Hlainga.

Źródło oryginalne: International Court of Justice ↗

Więcej na ten temat