Wybory w Hiszpanii 29 listopada 2026: co lewica i prawica obiecują mieszkańcom i kupującym nieruchomości

W skrócie

29 listopada Hiszpania wybiera nowy parlament, dziewięć miesięcy przed terminem. Dla osób mieszkających na Costa Blanca albo planujących kupić tu mieszkanie to nie jest odległa polityka. Od tego, kto utworzy rząd, zależą podatki od nieruchomości, zasady najmu, ochrona właścicieli przed okupas i droga do karty pobytu.

Stanowiska obu stron przeanalizowaliśmy wyłącznie na podstawie ich własnych dokumentów i wypowiedzi, a obok pokazujemy, co już obowiązuje. Ważne zastrzeżenie: na 4 listopada 2026 r. żadna z dużych partii nie opublikowała pełnego programu. Opieramy się więc na wypowiedziach z kampanii i na tekstach złożonych w Kongresie. Gdy programy się ukażą, zaktualizujemy artykuł.

Nie ma tu prognoz, ani co do zwycięzcy, ani co do cen. Jest tylko to, co można sprawdzić pod linkiem.

Dlaczego wybory są przedterminowe i kto startuje

5 października rząd Pedra Sáncheza rozwiązał parlament; dekret królewski 806/2026 ukazał się w BOE 6 października. Kampania trwa od 13 do 27 listopada, a nowe Kortezy zbiorą się 23 grudnia.

Powodem były mieszkania. 2 października Kongres odrzucił dwa dekrety z mocą ustawy: o społecznej funkcji mieszkań (172 głosy za, 178 przeciw) i o stabilności umów najmu (166 za, 184 przeciw). 6 października, już po rozwiązaniu parlamentu, rząd przyjął je ponownie w zmienionej formie jako dekrety 28/2026 i 29/2026. Teraz musi je zatwierdzić Stała Deputacja Kongresu; głosowanie spodziewane jest 12 listopada.

Po lewej stronie startują PSOE z Sánchezem, koalicja Frente Amplio (następczyni koalicji Sumar, kandydatka Ada Colau; tworzą ją Más Madrid, Movimiento Sumar, Comuns i IU) oraz osobno Podemos. Po prawej Partido Popular Alberta Núñeza Feijóo i Vox Santiaga Abascala.

Kampania ma ponure tło. 28 października pod Urdą (Toledo) rozbił się pociąg, zginęło 69 osób. 3 listopada minister transportu Óscar Puente ogłosił w Kongresie dymisję po tej katastrofie i po wypadku pod Adamuz w styczniu. Na 4 listopada dekret o jego odwołaniu nie ukazał się jeszcze w BOE, a do czasu utworzenia nowego rządu resortem tymczasowo kieruje Carlos Cuerpo.

Sondaże bardzo się różnią. Październikowy barometr CIS (opublikowany 14.10.2026) daje PSOE 34,0%, PP 22,2% i Vox 17,1%. Sondaż Sigma Dos dla El Mundo (opublikowany 19.10.2026) pokazuje odwrotny obraz: PP 31,5%, PSOE 25,3%, Vox 19,5%. Przytaczamy oba i nie wyciągamy wniosków. Duży przedwyborczy sondaż CIS na 4 listopada nie był jeszcze opublikowany. Od 24 listopada publikowanie sondaży w Hiszpanii jest zakazane.

Jak czytać obietnice: cztery stopnie

W Hiszpanii między słowami na wiecu a zmianą w portfelu jest kilka stopni. Żeby się nie pogubić, przy każdym środku podajemy, na jakim etapie jest teraz.

• Obietnica lub wypowiedź z kampanii: słowa kandydata na wiecu, w wywiadzie lub na stronie partii. Bez mocy prawnej.
• Projekt ustawy (proposición de ley): tekst złożony w Kongresie. Wraz z rozwiązaniem parlamentu 6 października wszystkie niezakończone projekty wygasły (caducado) i trzeba by je złożyć od nowa.
• Dekret z mocą ustawy (real decreto-ley): obowiązuje od publikacji w BOE, ale Kongres musi go zatwierdzić w ciągu 30 dni, inaczej traci moc. Tak stało się z dekretami 26 i 27/2026.
• Ustawa w BOE: przyjęta ostatecznie i obowiązuje, dopóki nie zmieni jej inna ustawa.

Podatki: PIT, majątek, spadki, nierezydenci, IBI

Najpierw to, co obowiązuje teraz. Wiele podatków od nieruchomości jest regionalnych: ITP przy zakupie, podatek spadkowy i majątkowy we Wspólnocie Walenckiej ustala Generalitat, a IBI ustala gmina. Nierezydenci płacą podatek IRNR 19%, jeśli mieszkają w UE lub EOG, pozostali 24%. Podatek solidarnościowy od majątków powyżej 3 mln euro przedłużono bez daty końcowej. We Wspólnocie Walenckiej od sierpnia 2026 r. podatek majątkowy płacą rezydenci z majątkiem powyżej 2 mln euro. Spadki i darowizny między dziećmi, małżonkami i rodzicami mają ulgę 99%. ITP przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego wynosi 9%, a od nadwyżki ponad 1 mln euro 11%.

Lewica. W kampanii PSOE nie znaleźliśmy konkretnych liczb dotyczących PIT, podatku majątkowego ani spadkowego: według Forbesa uchwały partii mówią o „progresywności podatkowej”. Sánchez obiecuje opodatkować mieszkania turystyczne „jak biznes”. Dekret 29/2026 już wprowadza 10% VAT na najem umeblowanych mieszkań do 30 nocy oraz ulgę 10% czynszu dla najemców z podstawą opodatkowania poniżej 33 007,20 euro. Ada Colau (Frente Amplio) zaproponowała coroczny podatek w wysokości 10% wartości mieszkania. Dla osób prywatnych obowiązywałby od czwartej nieruchomości, jeśli wszystkie razem są warte ponad 800 tys. euro, dla firm od pierwszej. Na razie to wypowiedź w radiu, tekstu ustawy nie ma.

Osobno o podatku do 100% dla kupujących spoza UE. PSOE złożyła taki projekt w maju 2025 r. (122/000196). Nigdy go nie uchwalono i 6 października 2026 r. wygasł wraz z rozwiązaniem parlamentu. W obecnej kampanii, na ile widzimy, ten pomysł się nie pojawił. Jeśli pomysł wróci, będzie to nowy projekt i cała droga zacznie się od nowa.

Prawica. PP obiecuje „koniec piekła podatkowego” i przegląd „ponad stu podwyżek podatków”, tak brzmi „Kontrakt z Hiszpanią” Feijóo z 19 października. Konkretnie: o 60% niższy VAT i ITP przy zakupie pierwszego mieszkania dla osób poniżej 40 lat oraz ulgi podatkowe dla najemców i właścicieli przy umowach do 3 lat z podwyżkami poniżej inflacji. W październiku partia proponowała też indeksację progów PIT o inflację. Zniesienie podatku od wielkich majątków PP obiecywała w programie z 2023 r.; czy powtórzy to w 2026 r., jeszcze nie wiadomo. Bezpośredniej wypowiedzi PP o podatku 100% nie znaleźliśmy; w lutym 2026 r. The Local zaliczał Feijóo do jego przeciwników.

Vox w programie z 2023 r. proponował zniesienie podatku majątkowego, spadkowego i gminnej plusvalía, stawki PIT 15% i 25% oraz zerowy VAT na pierwsze mieszkanie. W listopadzie 2025 r. partia złożyła w Kongresie wniosek o podniesienie podatków od zakupu mieszkań przez cudzoziemców, aby sfinansować ulgi dla Hiszpanów. Nie podała stawki ani nie odróżniła obywateli UE od pozostałych. O IRNR i IBI żadna ze stron nie powiedziała w tej kampanii nic konkretnego.

Mieszkania i najem: ustawa mieszkaniowa, najem turystyczny, golden visa

Co obowiązuje teraz. Ustawa mieszkaniowa 12/2023 jest w mocy, ale jej limit czynszów działa tylko w „strefach napiętych”, a Wspólnota Walencka żadnej takiej strefy nie ogłosiła. Golden visa za zakup nieruchomości zniesiono 3 kwietnia 2025 r.; wcześniej wydane zezwolenia przedłuża się według starych zasad. Aby wynajmować mieszkanie turystom w bloku, od kwietnia 2025 r. potrzebna jest zgoda trzech piątych właścicieli. Krajowy rejestr najmu krótkoterminowego Sąd Najwyższy w maju 2026 r. częściowo unieważnił na skargę Generalitat; licencja regionalna nadal jest wymagana.

Dekret 29/2026 obowiązuje od 8 października, dopóki nie zostanie zatwierdzony lub uchylony. Ogranicza coroczną waloryzację czynszu do 2% do końca 2027 r. i wprowadza nieoprocentowane pożyczki ICO na pierwsze mieszkanie (do 20% wartości, maksymalnie 50 000 euro). Dekret 28/2026 wchodzi w życie 15 listopada. Zgodnie z nim umowa najmu mieszkania, w którym się mieszka, przedłuża się obowiązkowo o 5 lat (o 7, jeśli wynajmującym jest firma). Właściciel, który odmawia przedłużenia, płaci najemcy co najmniej 12 czynszów, z wyjątkiem określonych przypadków, np. gdy mieszkanie jest potrzebne jemu lub rodzinie.

Lewica chce te środki utrzymać i rozszerzyć. PSOE stawia na program TU CASA z nieoprocentowanymi pożyczkami i duży publiczny zasób mieszkań. Rzecznik kampanii Frente Amplio Pablo Bustinduy nazywa wybory „referendum w sprawie prawa do mieszkania”, a koalicja chce „interweniować na rynku mieszkaniowym”. Podemos idzie do wyborów z hasłami „domy są do mieszkania” i „mieszkanie nie może być biznesem” i proponuje zakazać spekulantom kupowania mieszkań.

Prawica proponuje odwrotną drogę: budować więcej. PP obiecuje milion mieszkań w ciągu kadencji, a w pierwszych 100 dniach ustawę o gruntach i reformę prawa o własności lokali. Młodym obiecuje państwowe gwarancje kredytu do 100%, a najemcom i właścicielom ulgi podatkowe przy umowach do 3 lat z podwyżkami poniżej inflacji. Uchylenie ustawy mieszkaniowej PP obiecywała w 2023 r.; w kampanii 2026 r. tej obietnicy nie znaleźliśmy. Vox również chce ją uchylić, a 25 października zapowiedział wpisanie „priorytetu narodowego” do ustaw mieszkaniowych. PP krytykowała wcześniej zniesienie golden visa, ale na ile mogliśmy sprawdzić, żadna partia nie obiecuje w 2026 r. jej powrotu.

Co to oznacza dla kupującego. Jeśli dekrety zostaną zatwierdzone, najem długoterminowy stanie się bardziej przewidywalny dla najemcy i surowszy dla właściciela. Prawica obiecuje coś odwrotnego, ale każda nowa ustawa musi przejść przez parlament, a to trwa miesiącami. W najmie turystycznym najważniejsze są decyzja wspólnoty mieszkaniowej i licencja Generalitat, a to nie zależy od wyborów.

Prawa właścicieli: okupas i eksmisje

Co obowiązuje teraz. Od 3 kwietnia 2025 r. sprawy o bezprawne zajęcie lokalu (allanamiento de morada i usurpación) rozpatruje się w trybie przyspieszonym (juicio rápido). Do cywilnego odzyskania mieszkania od 2018 r. służy „ekspresowa eksmisja”. Przedłużenie ogólnego moratorium na eksmisje rodzin w trudnej sytuacji do końca 2026 r. Kongres w lutym odrzucił. Od 8 października dekret 29/2026 tymczasowo przywrócił wstrzymanie eksmisji, ale Kongres musi go jeszcze zatwierdzić.

Lewica. W tej kampanii nie znaleźliśmy nowych propozycji w sprawie okupas. Dekret 29/2026 wstrzymuje do 31 grudnia 2030 r. eksmisje osób w trudnej sytuacji bez innego mieszkania, jeśli powodem jest firma skupująca nieruchomości lub niespłacone kredyty hipoteczne; przy innych powodach możliwe jest wstrzymanie do 3 lat z przeglądem. Władze mają dwa miesiące, aby zaproponować takim osobom mieszkanie. Drobnym właścicielom rząd obiecuje „dodatkowe gwarancje”.

Prawica. PP obiecuje eksmisję okupas „w 48 godzin” i ustawę w pierwszych 100 dniach. W lutym 2026 r. partia złożyła już taki projekt (122/000254): opuszczenie lokalu w ciągu 24 godzin od wezwania, zgoda na odcięcie mediów, unieważnienie meldunku osoby zajmującej lokal. Uwaga: w projekcie było 24 godziny, a w kampanii PP mówi o 48. Projekt przyjęto do rozpatrzenia 19 maja 2026 r., ale nie doszło do głosowania końcowego i wygasł wraz z rozwiązaniem parlamentu. Według prasy ze stycznia 2025 r. Vox proponuje eksmisję w 12 godzin bez wcześniejszego procesu w oczywistych przypadkach.

Imigracja, karty pobytu i nierezydenci

Co obowiązuje teraz. Od 20 maja 2025 r. działa nowe rozporządzenie o cudzoziemcach. Arraigo (społeczne, społeczno-zawodowe, szkoleniowe, rodzinne i „druga szansa”) zwykle wymaga dwóch lat pobytu w Hiszpanii. Nadzwyczajna regularyzacja na podstawie dekretu 316/2026 zakończyła się 30 czerwca 2026 r. Warunki wizy bez prawa do pracy (no lucrativa) się nie zmieniły: 400% IPREM miesięcznie dla wnioskodawcy.

Lewica nie przedstawiła w kampanii nowych planów imigracyjnych, ale broni regularyzacji z 2026 r., decyzji obecnego rządu PSOE. Sánchez nazywa ją „sposobem integracji”, a Podemos żąda zamknięcia ośrodków detencyjnych dla cudzoziemców (CIE).

PP w „Kontrakcie z Hiszpanią” obiecuje „uporządkować imigrację” i wprost odrzuca zbiorowe regularyzacje. Plan partii z października 2025 r. przewiduje wizy punktowe, w których „praca będzie drzwiami wejściowymi”, kwoty według krajów i branż, arraigo znów jako wyjątek oraz utratę prawa pobytu za poważne przestępstwa. Vox żąda „remigracji” i „priorytetu narodowego” w pomocy społecznej. Wniosek Vox w Kongresie obejmuje deportację osób, które wjechały nielegalnie, i bezpłatną opiekę zdrowotną tylko przy legalnym pobycie. Na wiecu 21 października Abascal mówił o „remigracji dla tych, którzy są w Hiszpanii i nie pracują”. 31 października sekretarz generalny Vox Ignacio Garriga obiecał, że jeśli partia „będzie miała dość siły”, wszyscy przebywający w kraju nielegalnie zostaną odesłani do krajów pochodzenia.

Dla obywateli UE i właścicieli-nierezydentów żadna partia nie proponuje konkretnych zmian statusu. Teksty Vox mówią o „cudzoziemcach” bez wyjątku dla obywateli UE, ale partia nie wyjaśniła, co miałoby to oznaczać w praktyce. O realnych skutkach można będzie mówić, gdy pojawią się programy i projekty ustaw.

Gospodarka w skrócie

Płaca minimalna w 2026 r. wynosi 1221 euro miesięcznie przy 14 wypłatach. PSOE chce podnieść ją do 60% średniej płacy i skrócić tydzień pracy do 36 godzin do 2030 r. (według uchwał partii w relacji Forbesa). Podemos proponuje 1800 euro i 30 godzin tygodniowo.

PP obiecuje waloryzację emerytur o inflację, wzrost płac dzięki wydajności i budżety na 2027 i 2028 r. Vox stawia na obniżki podatków i „deregulację”; szczegółowego planu gospodarczego na 2026 r. nie znaleźliśmy.

Lewica i prawica: porównanie według tematów

W skrócie, stan na 4 listopada 2026 r. W nawiasach podano status każdego środka.

Co sprawdzić przed 29 listopada i po nim

Kilka praktycznych kroków niezależnych od tego, kto wygra.

• Jeśli wynajmujecie albo najmujecie: śledźcie, czy Kongres zatwierdzi dekrety 28 i 29/2026. Od tego zależą przedłużenia umów i waloryzacja.
• Jeśli kupujecie pierwsze mieszkanie: liczcie według obecnego ITP (9% lub 11%) i nie wliczajcie obiecanych ulg, dopóki nie staną się prawem.
• Jeśli planujecie najem turystyczny: najpierw protokół wspólnoty i licencja Generalitat, potem zakup.
• Jeśli jesteście nierezydentami: stawki IRNR teraz się nie zmieniają, a projekt podatku 100% wygasł.
• Jeśli staracie się o pobyt: kierujcie się obowiązującym rozporządzeniem RD 1155/2024. Obietnice partii zaczną działać dopiero jako prawo.
• Po 29 listopada patrzcie na BOE, a nie na nagłówki: każda zmiana zaczyna się od publikacji ustawy lub dekretu.

Kupić teraz czy poczekać? Porozmawiajmy o waszej sytuacji

Napiszcie, co planujecie: kupno, sprzedaż czy najem. Zespół Tairix Invest odpowie osobiście w waszym języku i policzy koszty według zasad obowiązujących dziś.

Częste pytania